अहिले भन्दा ठीक ५८ वर्षअघि, सन् १९६८ अप्रिलमा न्युजिल्याण्डको राजधानी वेलिङ्टन हार्बरमा ‘वाहिने’ जहाज डुबेको घटना आज पनि देशकै सबैभन्दा दर्दनाक समुद्री दुर्घटनाका रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस दुर्घटनामा ५१ जनाको ज्यान गएको थियो भने धेरै परिवारहरूको जीवन सधैँका लागि बदलिएको थियो।
अप्रिल १० को त्यो बिहान चक्रवात ‘गिजेल’ र शक्तिशाली दक्षिणी हावाको प्रभावले वेलिङ्टनमा इतिहासकै सबैभन्दा भीषण आँधी आएको थियो। हावाको गति प्रतिघण्टा २७५ किलोमिटर पुगेको थियो भने समुद्री छालहरू १० मिटर उचाइसम्म पुगेका थिए। लिट्टेल्टनबाट वेलिङ्टनतर्फ जाँदै गरेको अन्तर द्वीपीय फेरी ‘वाहिने’ एक बिहान बारेट रिफमा ठोक्किएपछि अन्ततः वेलिङ्टन हार्बरमै डुबेको थियो।
जहाज डुब्न थालेपछि यात्रुहरू र चालकदलका सदस्यहरूले जीवनरक्षात्मक डुंगामा आश्रय लिए। धेरैले चिसो समुद्रमा हाम फालेर ज्यान जोगाउने प्रयास गरेका थिए। सिटौन क्षेत्र नजिकै जहाज डुब्दा त्यहाँका बासिन्दाहरूले यो दर्दनाक दृश्य प्रत्यक्ष देखेका थिए।
तर यस विपत्तिपछि देखिएको मानवीयता अझै पनि प्रेरणादायी छ। वेलिङ्टनका स्थानीय बासिन्दा, उद्धारकर्मी, टगबोट चालक र सामान्य नागरिकहरूले ज्यान जोखिममा राख्दै उद्धार अभियान सञ्चालन गरेका थिए। सिटौनदेखि इस्टबोर्नसम्मका मानिसहरू समुद्र किनारमा पुगेर डुब्न लागेकाहरूलाई बाहिर निकाल्दै आफ्ना घरमा लगेका थिए। उनीहरूले चिसोले काँपिरहेका पीडितहरूलाई कम्बल ओढाएर, आगो तापेर, खाना र आश्रय उपलब्ध गराएका थिए।
क्वार्टरमास्टर टम डार्टफोर्डको नेतृत्वमा रहेको एक जीवनरक्षात्मक डुंगाले मात्रै करिब १०० जनालाई सुरक्षित किनारमा ल्याएको थियो, जुन अद्भुत साहस र सीपको उदाहरण मानिन्छ।
आज पनि यस दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनेहरूको सम्झना सम्मानका साथ गरिन्छ। साथै, बाँच्न सफल भएका व्यक्तिहरूको साहस र संकटको बेला अगाडि बढेर सहयोग गर्ने वेलिङ्टनबासीहरूको अदम्य मानवता र वीरताको कदर गरिन्छ।
यो घटना न्युजिल्याण्डको इतिहासमा मात्र होइन, मानवता र सहकार्यको एउटा गहिरो पाठका रूपमा सदैव स्मरणीय रहनेछ।
