भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी को सम्भावित न्युजिल्याण्ड भ्रमणलाई लिएर दुवै देशमा व्यापक तयारी सुरु भएको छ। आगामी जुलाई महिनामा भ्रमण हुनसक्ने संकेत सार्वजनिक भएपछि कूटनीतिक तथा व्यापारिक क्षेत्रको चासो समेत बढेको छ।
यदि भ्रमण तय भएमा यो नरेन्द्र मोदीको न्युजिल्याण्डको पहिलो औपचारिक भ्रमण हुनेछ। यसअघि नै न्युजिल्याण्ड र भारत दुवै सरकारले भ्रमणको तयारी भइरहेको संकेत दिएका थिए।
न्युजिल्याण्डका उपप्रधानमन्त्री डेभिड सीमोर ले हालै एक अन्तर्वार्तामा प्रधानमन्त्री मोदीको भ्रमणबारे औपचारिक घोषणा छिट्टै हुनसक्ने बताएका थिए। उनले जुलाई महिनामा भ्रमण हुनसक्ने सम्भावना रहेको उल्लेख गरेका छन्।
मोदीको सम्भावित भ्रमणलाई न्युजिल्याण्ड–भारत सम्बन्धको महत्वपूर्ण मोडका रूपमा हेरिएको छ। विशेषगरी हालै सम्पन्न ऐतिहासिक व्यापार सम्झौतापछि दुवै देशबीचको सम्बन्ध अझ मजबुत बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।
गत महिना न्युजिल्याण्ड र भारतबीच सम्पन्न व्यापार सम्झौताअनुसार न्युजिल्याण्डका करिब ९५ प्रतिशत निर्यात वस्तुमा लाग्ने भन्सार शुल्क हटाइने वा उल्लेखनीय रूपमा घटाइनेछ।
यसबाट भेडाको मासु, ऊन, वनसम्बन्धी उत्पादन तथा समुद्री खाद्य पदार्थ निर्यातमा ठूलो लाभ पुग्ने विश्वास गरिएको छ। सम्झौताअनुसार आधाभन्दा बढी न्युजिल्याण्डी निर्यात सुरुवाती दिनदेखि नै शुल्कमुक्त हुनेछन् भने आगामी वर्षहरूमा यो दायरा ८० प्रतिशतभन्दा माथि पुग्नेछ।
विश्लेषकहरूका अनुसार भारतले लामो समयदेखि उच्च भन्सार शुल्क कायम राखेकाले न्युजिल्याण्डका उत्पादनले भारतीय बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न कठिनाइ भोगिरहेका थिए। नयाँ सम्झौताले भने भारतीय बजारलाई न्युजिल्याण्डका व्यवसायका लागि थप आकर्षक बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
यद्यपि, दुग्धजन्य उत्पादनको विषय भने व्यापार वार्तामा चुनौतीपूर्ण बनेको थियो। भारतीय पक्षले दुग्ध क्षेत्रलाई सम्झौतामा समावेश गर्ने विषयमा असन्तुष्टि जनाउँदै वार्ताबाट बाहिरिने चेतावनीसमेत दिएको खुलासा भएको थियो।
न्युजिल्याण्डका प्रमुख व्यापार अधिकारी भान्गेलिस भिटालिस ले संसदमा जानकारी दिँदै भारतसँगको स्वतन्त्र व्यापार सम्झौतामा दुग्ध क्षेत्रले अपेक्षित उपलब्धि हासिल गर्न नसक्नु “ठूलो निराशा” भएको बताएका थिए।
मोदीको सम्भावित भ्रमणले व्यापार, लगानी, शिक्षा, पर्यटन तथा आपसी कूटनीतिक सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। साथै, न्युजिल्याण्डमा बसोबास गर्ने ठूलो भारतीय समुदायका लागि समेत यो भ्रमण विशेष महत्वको हुने बताइएको छ।
