कस्तो हो सरकारले आज घोषणा गरेको दुई सिजनल वर्क भिसा ?

न्युजल्यान्ड सरकारले आगामी डिसेम्बर ८, २०२५ देखि Accredited Employer Work Visa (AEWV) प्रणाली अन्तर्गत दुई नयाँ सिजनल भिसा सुरु गर्न लागेको घोषणा गरेको छ। यी भिसालाई Global Workforce Seasonal Visa (GWSV) र Peak Seasonal Visa (PSV) नाम दिइएको छ। यस कदमले कृषि, बगैँचा, प्रशोधन उद्योग तथा अन्य सिजनमा बढी जनशक्ति चाहिने क्षेत्रमा कामदार आपूर्ति सहज बनाउन मद्दत गर्ने अपेक्षा छ।

सरकारका अनुसार, यी भिसा कार्यक्रमहरूले वास्तविक सिजनल कामको प्रकृतिलाई ध्यानमा राखेर कामदारको प्रवेश प्रक्रिया सरल बनाउनेछन्। तर साथसाथै, अवैध भर्ती वा शोषण रोक्न आवश्यक नियमन र जाँच प्रणाली पनि यथावत राखिनेछ। यसले रोजगारदाता र कामदार दुवैलाई स्पष्ट नियम र सुरक्षाको वातावरण दिनेछ।

Global Workforce Seasonal Visa (GWSV) वास्तविक सिजनल कामका लागि लक्षित छ। यस भिसामा रोजगारदाताले न्युजल्यान्डमै विज्ञापन गरेर नागरिक वा निवासी खोज्नु पर्दैन, अर्थात् Labour Market Test आवश्यक हुँदैन। यस भिसा ३ वर्षको अवधि सहित जारी हुनेछ। तर आवेदकले गत ६ वर्षभित्र कम्तिमा ३ सिजनको सम्बन्धित कामको अनुभव प्रमाणित गर्नुपर्नेछ, र प्रत्येक वर्ष ३ महिना न्युजल्यान्ड बाहिर बिताउनुपर्नेछ। यस भिसामा अंग्रेजी भाषा परीक्षा आवश्यक नपर्ने भए पनि स्वास्थ्य र चरित्र प्रमाण अनिवार्य हुनेछ।

त्यसैगरी, Peak Seasonal Visa (PSV) भने छोटो समयका व्यस्त सिजनका लागि खासगरी कृषि, खेतीपाती, प्याकिङ, प्रशोधन र श्रम-प्रधान क्षेत्रमा लक्षित छ। रोजगारदाताले यसमा न्युजल्यान्डमै विज्ञापन गरी स्थानिय कामदार खोजिएको प्रमाण प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ। साथै Work and Income सँग वास्तविक समन्वय भएको देखाउनुपर्नेछ। यो भिसा अधिकतम ७ महिनासम्म जारी हुन्छ, र आवेदकले पछिल्ला ३ वर्षमा कम्तिमा १ सिजनको अनुभव भएको प्रमाण देखाउनुपर्नेछ। यदि काम ३ महिनाभन्दा बढी चल्ने हो भने स्वास्थ्य बीमा अनिवार्य हुनेछ।

यी दुबै भिसाका लागि कामदारसँग AEWV-प्रमाणित (Accredited) रोजगारदाताबाट काम प्रस्ताव (Job Offer) र रोजगार सम्झौता (Employment Agreement) हुनुपर्छ। सम्झौतामा काम सुरु/अन्त्य मिति, तलब दर, काम गर्ने स्थान र निश्चित काम गर्ने घण्टा स्पष्ट रूपमा उल्लेख हुनैपर्छ। कामदारले आफ्ना पुराना काम अनुभवहरू प्रमाणित गर्न रोजगारदाता पत्र, कर अभिलेख, तलब स्लिप वा रोस्टरहरू पेश गर्न सक्नेछन्।

GWSV का लागि हरेक वर्ष ३ महिना न्युजल्यान्ड बाहिर बस्नुपर्ने र PSV का लागि एउटा PSV सकिएपछि अर्को PSV लिन ४ महिनाको stand-down period आवश्यक हुने प्रक्रियालाई स्पष्ट गर्न लैजानुपर्नेछ। कामको स्वभाव, सिजनमा आधारित माग र कामदारको आवागमनलाई नियमित बनाउन यो व्यवस्थालाई महत्वपूर्ण मानिएको छ।

अन्त्यमा, यी भिसा आवेदनका लागि पासपोर्ट, फोटो, स्वास्थ्य परीक्षण (Medical) र Police Clearance सहितका सबै AEWV मानक कागजात अनिवार्य छन्। विशेष रूपमा GWSV तीन वर्षसम्म मान्य हुने भएकाले स्वास्थ्य र चरित्र कागजातहरू सबैले पेस गर्नुपर्नेछ। अपूर्ण कागजात वा Police Certificate ढिलो पेस गर्दा भिसा ढिलो हुन वा अस्वीकृत हुने सम्भावना रहनेछ।

सरकारले यस परिवर्तनलाई न्युजल्यान्डको श्रम बजार आवश्यकतालाई अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिकहरू मार्फत व्यावहारिक रूपमा पुरा गर्ने रणनीतिक कदमका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। यसले मौसमी रोजगारीमा संलग्न नेपाली कामदारका लागि पनि नयाँ अवसरहरू र स्पष्ट प्रक्रिया प्रदान गरेको छ।