राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपछि प्रधानमन्त्री बन्ने प्रक्रियामा पुगेपछि धेरैले सोध्ने प्रश्न हो— उहाँलाई ‘सम्माननीय प्रधानमन्त्री’ कहिलेदेखि भन्न मिल्छ ?
सरल शब्दमा भन्नुपर्दा, राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्रीमा नियुक्ति गरेपछि र सपथ लिएपछि मात्रै ‘सम्माननीय प्रधानमन्त्री’ भन्न पाइन्छ।
नेपालको संविधानको धारा ७६ (१) अनुसार प्रतिनिधिसभामा बहुमत प्राप्त संसदीय दलको नेतालाई राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने व्यवस्था छ। त्यसैले प्रक्रिया यस्तो हुन्छ:
प्रधानमन्त्री बन्ने संवैधानिक प्रक्रिया
निर्वाचनको अन्तिम परिणाम सार्वजनिक हुन्छ
राजनीतिक दलहरूले संसदीय दल गठन गर्छन्
दलले संसदीय दलको नेता चयन गर्छ
बहुमत दलको नेतालाई राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्छन्
प्रधानमन्त्रीले पद तथा गोपनीयताको सपथ लिन्छन्
यही सपथ लिएको क्षणदेखि मात्रै उहाँलाई औपचारिक रूपमा ‘सम्माननीय प्रधानमन्त्री’ भनेर सम्बोधन गर्न पाइन्छ।
फागुन २१ गते भएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुवै तर्फको मतगणना सकिँदै गर्दा रास्वपाले झण्डै दुई तिहाइ समर्थन पाएको देखिएको छ। दुई तिहाइ पुग्न भने अझै २ सिट कम रहेको नतिजाले देखाएको छ।
निर्वाचन आयोगले समानुपातिकतर्फको प्रमाणपत्र चैतको पहिलो सातातिर दिने जनाएको छ। त्यसपछि राजनीतिक दलहरूले राजनीतिक दलसम्बन्धी ऐन, २०७३ को दफा २१ अनुसार संसदीय दल गठन गर्नेछन्।
रास्वपाले चुनावी अभियानमै बालेन्द्र शाहलाई प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार घोषणा गरिसकेकाले संसदीय दलको नेतामा पनि उनै चयन हुने सम्भावना बलियो देखिन्छ।
यदि प्रक्रिया सामान्य रूपमा अघि बढ्यो भने चैतको दोस्रो सातासम्म संसद् बैठक बस्ने र सोही समयभित्र शाहको नेतृत्वमा नयाँ मन्त्रिपरिषद् गठन हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
