प्रतिनिधिसभाको झन्डै दुईतिहाइ सिटको बलमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) शुक्रबार प्रधानमन्त्री बन्दै छन् । निर्वाचनमै बालेनलाई भावी प्रधानमन्त्रीको रूपमा प्रस्तुत गरेको रास्वपाले बिहीबार संसदीय दलको नेता चयन गरेपछि प्रधानमन्त्रीको शपथ लिने कानुनी बाटो खुलेको हो ।
प्रतिनिधिसभा सदस्यहरूको शपथपछि बिहीबार साँझ सभापति रवि लामिछानेको अध्यक्षतामा बसेको रास्वपा केन्द्रीय समिति र संसदीय दलको बैठकले बालेनलाई सर्वसम्मत दलको नेता चयन गरेको थियो । रास्वपा नेतृ सोविता गौतमका अनुसार सुरुमा केन्द्रीय समितिले बालेनलाई प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवारका रूपमा दलको नेता चयन गर्न संसदीय दलसमक्ष सिफारिस गर्ने निर्णय गरेको थियो । त्यसलगत्तै संसदीय दलको बैठकले उक्त प्रस्ताव पारित गर्दै राजनीतिक दलसम्बन्धी ऐनको दफा २५(१) बमोजिम संसदीय दलको नेता चयन गरेको थियो । रास्वपाले उक्त निर्णय राष्ट्रपति कार्यालयलाई समेत जानकारी गराइसकेको छ ।
राष्ट्रपति कार्यालयले प्रधानमन्त्रीको शपथका लागि शुक्रबार ११:१५ बजेभित्र शीतलनिवासमा उपस्थित हुन सूचना जारी गरेको छ । ‘राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलज्यूसमक्ष नवनियुक्त प्रधानमन्त्रीज्यूबाट पद तथा गोपनीयताको शपथ लिने कार्यक्रम रहेको हुँदा समुपस्थितिको लागि सादर अनुरोध गर्दछु’ भनेर राष्ट्रपति कार्यालयका सचिव महादेव पन्थले सूचना पठाएका छन् ।
बालेन संविधानको धारा ७६(१) अनुसार प्रधानमन्त्री नियुक्त हुनेछन् । ‘राष्ट्रपतिले प्रतिनिधिसभामा बहुमत प्राप्त संसदीय दलको नेतालाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्नेछन् र निजको अध्यक्षतामा मन्त्रिपरिषद् गठन हुनेछ,’ ७६(१) मा भनिएको छ ।
१२:३४ बजे शपथ : प्रधानमन्त्रीसँगै मन्त्रीहरूले पनि लिने
दिउँसो १२:३४ बजे बालेनलाई राष्ट्रपति पौडेलले शपथग्रहण गराउने रास्वपा महामन्त्री कवीन्द्र बुर्लाकोटीले जानकारी दिए । उनका अनुसार शपथग्रहण समारोहमा सातवटा शंखबाट शंखनाद गरिनेछ । त्यस्तै, १०८ बटुकबाट स्वस्तिशान्ति वाचन र १६ बौद्ध भिक्षुबाट अष्टमंगल पाठ गरिने उनले बताए ।
राष्ट्रपतिका प्रेस सल्लाहकार किरण पोखरेलले पनि शपथको तयारी भइरहेको बताए । ‘राष्ट्रपति कार्यालयको प्रांगणमा शपथ हुन्छ, सबै तयारी भइरहेको छ,’ उनले भने ।
महामन्त्री बुर्लाकोटीका अनुसार प्रधानमन्त्रीसँगै मन्त्रीहरूले पनि शपथ लिनेछन् । मन्त्रीका नाम टुंग्याउन सभापति लामिछाने र वरिष्ठ नेता बालेनबिच छलफल भइरहेको उनले बताए । विज्ञता, समावेशिता, भूगोल मिलाएर मन्त्रिपरिषद्ले पूर्णता पाउने उनको भनाइ छ ।
२:१५ बजे सिंहदरबारमा पदबहाली : प्रधानमन्त्री कार्यालयले केही मन्त्रालयसँग माग्यो सुधारका पाँच–पाँच एजेन्डा
शपथपछि बालेनले २:१५ बजे सिंहदरबारस्थित प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयमा पदबहाली गर्ने कार्यतालिका छ । प्रधानमन्त्रीको पदभार ग्रहणका लागि तयारी भइसकेको मुख्यसचिव सुमनराज अर्यालले जानकारी दिए । पदबहालीपछि प्रधानमन्त्रीको निर्देशनअनुसार काम हुने पनि उनले बताए । भोलि नै मन्त्रिपरिषद् बैठक बस्ने सम्भावनाको विषय पनि प्रधानमन्त्रीको निर्देशनअनुसारै हुने मुख्यसचिव अर्यालको भनाइ छ ।
प्रधानमन्त्री कार्यालयले नयाँ प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषद् गठन भएपछि त्यहाँबाट निर्णय गर्ने गरी केही मन्त्रालयहरूसँग सुधारका कम्तीमा पाँच–पाँचवटा एजेन्डा मागेको छ । ती एजेन्डा तत्तत्् मन्त्रालयले प्रधानमन्त्री कार्यालयमा पठाएका छन् । तिनलाई पनि प्रधानमन्त्री कार्यालयले समेटेर नयाँ प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषद्मा पेस गर्ने तयारी गरेको छ ।
मुख्यसचिव सुमनराज अर्यालले प्रधानमन्त्रीका लागि कार्यालयका तर्फबाट आवश्यक तयारी र व्यवस्थापन भइसकेको बताए । उनका अनुसार प्रधानमन्त्रीका लागि कार्यकक्ष र मन्त्रिपरिषद् बैठक बस्ने पूर्वाधारको प्रबन्ध गरिएको छ । मन्त्रिपरिषद् बैठकका लागि भने सम्भावित आकार हेरेर विकल्पसहित हलको व्यवस्थापन गरिएको छ । बिहीबार दिउँसो बालेनको तर्फबाट एक टोली प्रधानमन्त्री कार्यालय हेर्नसमेत गएको थियो । कार्यालयमा बालेनका लागि वास्तुअनुसार सामान्य आसन परिवर्तन गरिएको छ ।
प्रतिनिधिसभाका नवनिर्वाचित सदस्यहरूले बिहीबार पद तथा गोपनीयताको शपथ लिएका छन् । २१ फागुनको निर्वाचनबाट चुनिएका रास्वपाका १८२, कांग्रेसका ३७, एमालेका २५, नेकपा १७, श्रम संस्कृतिका सात, राप्रपाका ५ र स्वतन्त्र १ सदस्यले सिंहदरबारस्थित निर्माणाधीन संसद् भवनको साँघुरो हलमा शपथ लिएका हुन् । कांग्रेसबाट निर्वाचित ज्येष्ठ सदस्य अर्जुननरसिंह केसीले बुधबार राष्ट्रपतिबाट शपथ लिएका थिए, उनले बाँकी सांसदहरूलाई शपथ गराए । २९५ कुर्सी राखिएको शपथ समारोह हलमा २७५ सांसद र संसद् सचिवालयका उच्च कर्मचारी मात्रै उपस्थित थिए । सुरुकै दिन सबै सांसदहरूले शपथ खाएको ०६४ यता यो पहिलोपटक भएको संसद् सचिवालयका प्रवक्ता एकराम गिरीले बताए ।