न्युजिल्याण्डमा इन्धनको मूल्यलाई लिएर केही राहत आउने संकेत देखिएको छ। इन्धन उद्योगका अनुसार आगामी एक–दुई साताभित्र पेट्रोलको मूल्यमा कमी देखिन सुरु हुनेछ, जसले सर्वसाधारणलाई केही राहत दिने अपेक्षा गरिएको छ। यद्यपि, डिजेल प्रयोग गर्नेहरूका लागि भने तत्काल राहत नआउने चेतावनी दिइएको छ।
अमेरिका र इरानबीच युद्धविरामको घोषणा भएपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य घट्न थालेको छ। वेटोमो समूहका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत साइमोन पारहमका अनुसार यसको सकारात्मक असर न्युजिल्याण्डको इन्धन मूल्यमा पनि देखिनेछ। उनले सप्ताहन्तदेखि केही पेट्रोल उत्पादनमा मूल्य घट्न सुरु हुने बताएका छन्।
तर डिजेलको हकमा अवस्था फरक रहने उनले स्पष्ट पारे। उनका अनुसार डिजेलको मूल्य घट्न समय लाग्नेछ, तर प्रतिलिटर चार डलरसम्म पुग्ने सम्भावना भने कम रहेको विश्वास व्यक्त गरे। हाल देशभरका धेरै पेट्रोल पम्पमा डिजेलको मूल्य प्रतिलिटर ३.९९ डलरसम्म पुगेको छ भने केही क्षेत्रमा ४.२० डलरसम्म पुगेको रिपोर्ट आएको छ।
इन्धन महँगिएसँगै सर्वसाधारणले पेट्रोल गाडी प्रयोग गर्ने, सार्वजनिक यातायातमा जाने वा घरबाटै काम गर्ने विकल्प रोज्न थालेका छन्। तर ढुवानी तथा व्यवसायिक क्षेत्रमा संलग्नहरूका लागि यस्तो विकल्प सहज छैन। व्यवसायीहरूका अनुसार पुराना सम्झौताका कारण उनीहरू महँगो डिजेलको लागत आफैंले व्यहोर्न बाध्य भएका छन्।
निर्माण तथा अन्य उद्योग क्षेत्रमा पनि यसको प्रभाव देखिन थालेको छ। एक निर्माण व्यवसायीका अनुसार अहिले सामान ढुवानीमै अतिरिक्त शुल्क लाग्न थालेको छ, जसले समग्र उद्योगमा लागत वृद्धि गराएको छ। यसले कृषि, निर्माण लगायत विभिन्न क्षेत्रमा प्रभाव पार्ने देखिएको छ।
इन्धनको मूल्य बढेसँगै उपभोगमा पनि कमी आएको छ। पारहमका अनुसार हाल इन्धनको माग करिब १० प्रतिशतले घटेको छ र उपभोक्ताको व्यवहारमा परिवर्तन देखिएको छ। प्रारम्भिक चरणमा भएको अत्यधिक किनमेलपछि अहिले बजार स्थिर बन्दै गएको छ।
इन्धन मूल्य उच्च रहनुको अर्को कारण न्युजिल्याण्डको विदेशमा निर्भरता पनि हो। देशमा आफ्नै रिफाइनिङ क्षमता नहुँदा सबै इन्धन आयात गर्नुपर्छ, जसका कारण अन्तर्राष्ट्रिय आपूर्ति र ढुवानी अवस्थाले मूल्यमा सीधा प्रभाव पार्छ। विशेषगरी हर्मुज जलडमरूमध्य बन्द हुँदा आपूर्ति अवरुद्ध भई मूल्य चुलिएको थियो।
ग्यास्पी एपका प्रवक्ता माइक न्यूटनका अनुसार डिजेलको मूल्य अस्वाभाविक रूपमा बढिरहेको छ र यसको स्पष्ट कारण अझै पत्ता लाग्न सकेको छैन। उनका अनुसार केही स्थानमा एकैचोटि ३० देखि ५० सेन्टसम्म मूल्य बढेको देखिएको छ। उनले यो अवस्था युक्रेन युद्धपछि देखिएको मूल्यवृद्धिभन्दा पनि गम्भीर भएको बताएका छन्।
समग्रमा, पेट्रोलमा केही राहत देखिए पनि डिजेलको मूल्य अझै केही समय उच्च रहने सम्भावना रहेको छ, जसले व्यवसाय र उपभोक्तालाई थप दबाबमा राख्ने देखिएको छ।
