स्वास्थ्यसम्बन्धी औषधि, भिटामिन, सौन्दर्य सामग्री वा दैनिक प्रयोगका स्वास्थ्य सामग्री किन्न न्युजिल्याण्डका धेरै उपभोक्ताले अहिले सबैभन्दा पहिले सम्झने नाम हो– केमिस्ट वेयरहाउस। आकर्षक पहेँलो रंगको ब्रान्डिङ, प्रतिस्पर्धी मूल्य, विशाल स्टोर र हजारौं उत्पादनको उपलब्धताका कारण यो कम्पनीले छोटो समयमै न्युजिल्याण्डको फार्मेसी बजारमा आफ्नो बलियो उपस्थिति बनाएको छ।
अष्ट्रेलियाबाट सुरु भएको यात्रा
केमिस्ट वेयरहाउसको स्थापना सन् २००० मा अष्ट्रेलियाको मेलबर्नमा फार्मासिस्ट ज्याक गान्स र मारियो भेरोक्कीले गरेका थिए। उनीहरूको उद्देश्य स्पष्ट थियो—गुणस्तरीय स्वास्थ्य सामग्री र औषधि सर्वसाधारणलाई सस्तो मूल्यमा उपलब्ध गराउने।
सामान्य फार्मेसीभन्दा फरक शैली अपनाउँदै कम्पनीले ‘वेयरहाउस मोडल’ रोज्यो। यसअन्तर्गत ठूलो परिमाणमा सामान खरिद गरी कम नाफामा बिक्री गरिने भएकाले ग्राहकले बजारभन्दा सस्तो मूल्यमा औषधि, भिटामिन, स्किन केयर, परफ्युम, बेबी प्रोडक्ट, खेलकुद पोषण सामग्री तथा अन्य स्वास्थ्य सामग्री खरिद गर्न पाए।
यही रणनीतिका कारण कम्पनीले अष्ट्रेलियाभर तीव्र विस्तार गर्यो। हाल कम्पनी अष्ट्रेलिया, न्युजिल्याण्ड, आयरल्याण्ड, चीन र संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) लगायतका देशहरूमा सञ्चालनमा छ। सन् २०२५ मा केमिस्ट वेयरहाउसले अष्ट्रेलियाको स्वास्थ्य वितरण कम्पनी सिग्मा हेल्थकेयरसँग मर्जर गरी अझ ठूलो स्वास्थ्य खुद्रा व्यवसायको रूप लिएको छ।
न्युजिल्याण्डमा प्रवेश
केमिस्ट वेयरहाउसले न्युजिल्याण्डमा पहिलो स्टोर नोभेम्बर २०१७ मा अकल्याण्डको सेन्ट लुक्स (St Lukes) मा सञ्चालनमा ल्याएको थियो। उद्घाटनसँगै कम्पनीले निकै कम मूल्यमा औषधि, भिटामिन तथा स्वास्थ्य सामग्री बिक्री गर्न थालेपछि उपभोक्ताको ठूलो आकर्षण प्राप्त गर्यो।
केही महिनामै अकल्याण्डको बोटनी क्षेत्रमा दोस्रो शाखा सञ्चालनमा आयो र त्यसपछि कम्पनीले देशव्यापी विस्तारको योजना अघि बढायो।
तीव्र विस्तार
न्युजिल्याण्डमा प्रवेश गरेको एक दशक पनि नपुग्दै केमिस्ट वेयरहाउस देशकै सबैभन्दा ठूलो फार्मेसी रिटेल चेन बन्न सफल भएको छ।
सन् २०२५ सम्म कम्पनीका ६८ भन्दा बढी स्टोर सञ्चालनमा आइसकेका छन्। अकल्याण्ड, ह्यामिल्टन, टौराङ्गा, वेलिङ्टन, पाल्मर्स्टन नर्थ, नेपियर, न्यू प्लाइमाउथ, क्राइस्टचर्च, डुनेडिन, क्विन्सटाउन, नेल्सन लगायत देशका प्रमुख शहरहरूमा यसको उपस्थिति विस्तार भइसकेको छ।
किन यति लोकप्रिय?
केमिस्ट वेयरहाउसको लोकप्रियताका पछाडि केही मुख्य कारण छन्।
१. सस्तो मूल्य
कम्पनीले ठूलो परिमाणमा सामान खरिद गर्ने भएकाले औषधि, भिटामिन, स्किन केयर, सौन्दर्य सामग्री तथा अन्य स्वास्थ्य सामग्री धेरै प्रतिस्पर्धी मूल्यमा बिक्री गर्न सक्षम भएको छ। यसले मूल्य प्रतिस्पर्धामा नयाँ मापदण्ड स्थापित गरेको छ।
२. एउटै स्थानमा सबै सामग्री
केमिस्ट वेयरहाउस केवल फार्मेसी मात्र होइन। एउटै स्टोरमा ग्राहकले निम्न सामग्री खरिद गर्न सक्छन्—
- चिकित्सकको प्रेस्क्रिप्सनमा पाइने औषधि
- सामान्य औषधि
- भिटामिन तथा सप्लिमेन्ट
- स्किन केयर
- कस्मेटिक्स
- परफ्युम
- बेबी केयर सामग्री
- खेलकुद पोषण सामग्री
- तौल व्यवस्थापनका उत्पादन
- मेडिकल उपकरण
यसले ग्राहकलाई एउटै स्थानबाट आवश्यक अधिकांश स्वास्थ्य सामग्री खरिद गर्ने सुविधा दिएको छ।
३. अनलाइन सेवा
भौतिक स्टोरसँगै कम्पनीले अनलाइन खरिद, क्लिक एन्ड कलेक्सन (Click & Collect) तथा होम डेलिभरी सेवा पनि सञ्चालन गर्दै आएको छ। यसले देशभरका ग्राहकलाई सहज पहुँच दिएको छ।
न्युजिल्याण्डको फार्मेसी क्षेत्रमा प्रभाव
केमिस्ट वेयरहाउसको आगमनले न्युजिल्याण्डको फार्मेसी व्यवसायमा ठूलो परिवर्तन ल्याएको छ।
यसका समर्थकहरूका अनुसार कम्पनीले औषधि तथा स्वास्थ्य सामग्रीको मूल्य घटाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। बजारमा प्रतिस्पर्धा बढेकाले उपभोक्ताले पहिलेभन्दा कम मूल्यमा धेरै सामग्री खरिद गर्न सकेका छन्।
तर अर्कोतर्फ, स्वतन्त्र रूपमा सञ्चालन भइरहेका साना फार्मेसीहरूले ठूलो चुनौती सामना गरिरहेका छन्। मूल्यमा प्रतिस्पर्धा गर्न कठिन भएको, दक्ष कर्मचारी ठूला कम्पनीतर्फ आकर्षित भएको तथा केही स्थानीय फार्मेसी बन्दसमेत भएको उद्योगका सरोकारवालाहरू बताउँछन्।
यद्यपि धेरै स्वतन्त्र फार्मेसीहरूले व्यक्तिगत स्वास्थ्य परामर्श, औषधि व्यवस्थापन तथा समुदायसँगको नजिकको सम्बन्धलाई आफ्नो मुख्य विशेषताका रूपमा अघि बढाइरहेका छन्।
आज केमिस्ट वेयरहाउस न्युजिल्याण्डकै सबैभन्दा ठूलो फार्मेसी रिटेल चेनका रूपमा स्थापित भइसकेको छ। कम्पनीले नयाँ स्टोर विस्तार, डिजिटल सेवा, छिटो डेलिभरी, क्लिक एन्ड कलेक्सन तथा स्वास्थ्यसम्बन्धी उत्पादनको दायरा निरन्तर विस्तार गरिरहेको छ।
न्युजिल्याण्डमा स्वास्थ्य सामग्री खरिद गर्ने बानीमा समेत यस कम्पनीले ठूलो परिवर्तन ल्याएको मानिन्छ। धेरै उपभोक्ताले अहिले औषधिसँगै भिटामिन, सौन्दर्य सामग्री, बेबी प्रोडक्ट तथा दैनिक स्वास्थ्य सामग्री एउटै स्थानबाट खरिद गर्ने गरेका छन्।
सन् २०१७ मा एउटा मात्र स्टोरबाट न्युजिल्याण्डमा यात्रा सुरु गरेको केमिस्ट वेयरहाउस आज देशकै सबैभन्दा प्रभावशाली स्वास्थ्य खुद्रा कम्पनीमध्ये एक बनिसकेको छ। सस्तो मूल्य, फराकिलो उत्पादन दायरा, आधुनिक खुद्रा व्यापार मोडल र देशव्यापी विस्तारका कारण यसले न्युजिल्याण्डको फार्मेसी उद्योगमा नयाँ अध्याय सुरु गरेको छ।
आगामी वर्षहरूमा पनि कम्पनीले थप शाखा विस्तार गर्दै आफ्नो बजार हिस्सा बढाउने अपेक्षा गरिएको छ। उपभोक्ताका लागि यसले प्रतिस्पर्धी मूल्य र सहज पहुँच प्रदान गरे पनि स्थानीय स्वतन्त्र फार्मेसीहरूका लागि भने प्रतिस्पर्धा अझ चुनौतीपूर्ण बन्दै जाने देखिन्छ।
