46
Shares
न्युजिल्याण्ड सरकारले १६ वर्षमुनिका बालबालिकालाई इन्स्टाग्राम, टिकटक, फेसबुक र स्न्यापच्याटजस्ता सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाउने कानून अघि बढाएको छ।
सरकारले सामाजिक सञ्जालको अत्यधिक प्रयोगका कारण बालबालिकाको मानसिक स्वास्थ्य, निद्रा, पारिवारिक सम्बन्ध र शिक्षामा नकारात्मक असर परिरहेको भन्दै कडा उमेर सीमा प्रस्ताव गरेको हो।
प्रधानमन्त्री क्रिस्टोफर लक्सनले बालबालिकामाथि सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रभावलाई बेवास्ता गर्न नसकिने बताएका छन्। उनका अनुसार १३ देखि १७ वर्ष उमेर समूहका करिब तीनमध्ये एक बालबालिकाले दैनिक कम्तीमा पाँच घण्टा सामाजिक सञ्जालमा बिताउने गरेका छन्।
सामाजिक सञ्जालका कारण बालबालिका हानिकारक सामग्री, लत लगाउने प्रविधि तथा मानसिक दबाबको जोखिममा परेको प्रधानमन्त्री लक्सनको भनाइ छ।
प्रस्तावित व्यवस्थाअनुसार सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले आफ्ना प्रयोगकर्ताको उमेर १६ वर्षभन्दा बढी भए–नभएको सुनिश्चित गर्नुपर्नेछ। उमेर प्रमाणीकरणका लागि खाता विवरण, अनुहारबाट उमेर अनुमान गर्ने प्रविधि, डिजिटल परिचयपत्र वा औपचारिक परिचयपत्रजस्ता माध्यम प्रयोग गर्न सकिने प्रस्ताव गरिएको छ।
नियम उल्लङ्घन गर्ने मेटालगायत सामाजिक सञ्जाल कम्पनीलाई उनीहरूको विश्वव्यापी वार्षिक राजस्वको १० प्रतिशतसम्म जरिवाना गर्न सकिने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ। तर बालबालिका वा उनीहरूका अभिभावकलाई भने कुनै दण्ड नहुने शिक्षामन्त्री एरिका स्ट्यानफोर्डले स्पष्ट पारेकी छन्।
सरकारको प्रस्तावलाई सत्ता गठबन्धनभित्रैबाट चुनौती देखिएको छ। सरकारमा सहभागी एक्ट पार्टी र न्युजिल्याण्ड फर्स्टले प्रस्तावित प्रतिबन्धप्रति विरोध जनाएका छन्।
अस्ट्रेलियामा लागू गरिएको यस्तै व्यवस्थाले अपेक्षित परिणाम दिन नसकेको र किशोरकिशोरीहरूले विभिन्न उपायमार्फत प्रतिबन्ध छल्न सक्ने उनीहरूको तर्क छ।
मुख्य विपक्षी लेबर पार्टीले पनि उमेर प्रमाणीकरण कसरी गरिने र कुन–कुन सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्मलाई प्रतिबन्धको दायरामा समेटिने भन्ने विषयमा थप स्पष्टता आवश्यक रहेको जनाएको छ।
लेबरका प्रवक्ता रुबेन डेभिडसनले अनलाइन वातावरण दिनप्रतिदिन जटिल बन्दै गएकाले युवाको सुरक्षासँग सम्बन्धित जोखिमलाई गम्भीर रूपमा लिनुपर्ने बताएका छन्।
अस्ट्रेलियाले गत डिसेम्बरमा १६ वर्षमुनिका बालबालिकालाई सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाउने कानून लागू गरेको थियो। यो विश्वमै पहिलो यस्तो कानूनी व्यवस्था भएको बताइएको छ।
बेलायत र फ्रान्सलगायत अन्य देशहरूले पनि बालबालिकाको सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा कडाइ गर्ने विभिन्न उपाय अघि बढाइरहेका छन्।
यद्यपि, गत जुनमा प्रकाशित एक अध्ययनले अस्ट्रेलियामा प्रतिबन्ध लागू भएपछि किशोरकिशोरीहरू सामाजिक सञ्जालबाट उल्लेख्य रूपमा टाढिएको प्रमाण निकै सीमित रहेको देखाएको थियो।
न्युजिल्याण्डमा प्रस्तावित कानूनले पनि यही प्रश्न उठाएको छ—१६ वर्षमुनिका बालबालिकालाई सामाजिक सञ्जालबाट रोक्न उमेर सीमा प्रभावकारी हुन्छ वा प्रतिबन्ध छल्न नयाँ प्रविधि र उपाय प्रयोग गरिन्छ भन्ने विषय आगामी बहसको मुख्य केन्द्र बन्ने देखिएको छ।
