नेसनल र लेबरबीच कडा प्रतिस्पर्धा हुने
अकल्याण्ड — न्युजिल्याण्डमा आगामी आम निर्वाचनको मिति नजिकिँदै जाँदा राजनीतिक दलहरू चुनावी तयारीमा तीव्र रूपमा जुटेका छन्। आगामी ७ नोभेम्बर २०२६ मा हुने निर्वाचनका लागि अब करिब दुई महिना मात्र बाँकी रहेकाले प्रमुख राजनीतिक दलहरूले आफ्ना चुनावी अभियान, नीति तथा प्रचार–प्रसारलाई गति दिन थालेका छन्।
निर्वाचन आयोगले पनि निर्वाचनको तयारीलाई तीव्र बनाएको छ। मतदाताहरूलाई आफ्नो नाम, ठेगाना तथा निर्वाचन क्षेत्रसम्बन्धी विवरण जाँच गर्न आग्रह गर्दै लाखौँ मतदातालाई जानकारी तथा नामावलीसम्बन्धी सामग्री पठाइएको छ।
सेप्टेम्बरको सुरुवातसँगै निर्वाचनसम्बन्धी प्रचार सामग्री राख्न पाउने अवधि सुरु भएको छ भने ७ सेप्टेम्बरदेखि उम्मेदवारी दर्ता खुल्नेछ। १ अक्टोबरमा संसद् विघटन हुने र १४ अक्टोबरदेखि औपचारिक निर्वाचन अभियान सुरु हुनेछ।
त्यसैगरी, विदेशबाट मतदान गर्ने प्रक्रिया २१ अक्टोबरदेखि सुरु हुनेछ भने २६ अक्टोबरदेखि अग्रिम मतदान गर्न सकिनेछ। मतदाता नामावलीमा नाम दर्ता वा विवरण सच्याउने अन्तिम समय २५ अक्टोबर रहेको छ। अन्ततः ७ नोभेम्बरमा मतदान हुनेछ।
निर्वाचनअघि सार्वजनिक भइरहेका विभिन्न मत सर्वेक्षणले चुनावी प्रतिस्पर्धा अझै खुला रहेको संकेत गरेका छन्। केही सर्वेक्षणमा प्रधानमन्त्री क्रिस्टोफर लक्सन नेतृत्वको नेसनलसहितको गठबन्धन अगाडि देखिएको छ भने केही सर्वेक्षणमा लेबर पार्टी नेसनलभन्दा अगाडि देखिएको छ।
रोय मोर्गनको पछिल्लो सर्वेक्षणमा नेसनल, एसीटी र न्युजिल्याण्ड फर्स्ट सम्मिलित सरकार समर्थक पक्षले करिब ४९ प्रतिशत मत समर्थन पाएको देखिएको छ भने लेबर, ग्रीन र ते पाती माओरी सम्मिलित विपक्षी पक्ष करिब ४१ प्रतिशत मा रहेको छ।
तर अन्य सर्वेक्षणहरूले नेसनल र लेबरबीचको प्रतिस्पर्धा निकै नजिक रहेको देखाएका छन्। यसले आगामी दुई महिनामा हुने चुनावी अभियान र मतदाताको अन्तिम निर्णयले निर्वाचन परिणाममा ठूलो प्रभाव पार्न सक्ने देखिएको छ।
न्युजिल्याण्डको मिश्रित सदस्य समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली (MMP) का कारण साना राजनीतिक दलहरूको भूमिका पनि यस निर्वाचनमा महत्वपूर्ण हुने देखिएको छ।
विशेषगरी द अपर्च्युनिटी पार्टी (TOP) को समर्थन पछिल्लो समय बढेको देखिएको छ। रोय मोर्गनको पछिल्लो सर्वेक्षणमा TOP ले ९.५ प्रतिशत समर्थन प्राप्त गरेको देखिएको छ।
यसले निर्वाचनपछि सरकार गठनका लागि गठबन्धन निर्माणको समीकरणलाई समेत प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावना बढाएको छ। नेसनल नेतृत्वको गठबन्धन वा लेबर नेतृत्वको सम्भावित गठबन्धनले बहुमत पुर्याउन नसकेमा साना दलहरू सरकार गठनमा निर्णायक बन्न सक्छन्।
प्रधानमन्त्री तथा नेसनल पार्टीका नेता क्रिस्टोफर लक्सन सरकारको कार्यसम्पादनलाई आधार बनाएर पुनः सरकार गठन गर्ने प्रयासमा छन्। अर्कोतर्फ, लेबर पार्टीका नेता क्रिस हिप्किन्स नेतृत्वको विपक्षी गठबन्धन सरकार परिवर्तनको एजेन्डासहित चुनावमा जाने तयारीमा छ।
लक्सन र हिप्किन्सबीचको प्रमुख नेताहरूको बहस ६ अक्टोबरमा हुने तय भएको छ। त्यसपछि बहुदलीय नेताहरूको बहस पनि हुने भएकाले चुनावी अभियानमा यी कार्यक्रमलाई महत्वपूर्ण मानिएको छ।
चुनावको मिति नजिकिँदै जाँदा जीवनयापनको बढ्दो लागत, अर्थतन्त्र, कर, स्वास्थ्य सेवा, अपराध तथा सुरक्षा, आप्रवासन, पूर्वाधार र सार्वजनिक खर्च जस्ता विषय चुनावी बहसका प्रमुख मुद्दा बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।
MMP प्रणालीका कारण अन्तिम परिणाम निर्धारणमा केवल सबैभन्दा ठूलो पार्टी कुन बन्यो भन्ने मात्र महत्वपूर्ण हुँदैन। पार्टी मत, निर्वाचन क्षेत्रको परिणाम, ५ प्रतिशतको थ्रेसहोल्ड र चुनावपछि बन्ने गठबन्धन ले सरकार गठनको समीकरण निर्धारण गर्नेछ।
त्यसैले आगामी दुई महिना न्युजिल्याण्डको राजनीतिक दलहरूका लागि निकै महत्वपूर्ण हुने देखिएको छ। अहिलेको अवस्थालाई हेर्दा नेसनल नेतृत्वको गठबन्धनलाई केही अग्रता देखिए पनि निर्वाचन परिणामलाई निश्चित रूपमा अनुमान गर्ने अवस्था भने बनिसकेको छैन।