न्यूजील्याण्डमा जाडोयाम (जुनदेखि अगस्ट) मा वर्षा हुनु प्राकृतिक र मौसमजन्य प्रक्रियासँग जोडिएको कुरा हो। यो देशको भौगोलिक अवस्थिति, हावापानी प्रणाली, समुद्रको प्रभाव र पहाडी भू-आकृतिका कारण वर्षा हुने गर्दछ। जाडोमा मौसम चिसो मात्र होइन, धेरैजसो स्थानमा सघन वर्षा पनि हुने गर्दछ, विशेषगरी देशको पश्चिमी र उत्तरी भागहरूमा।
सबैभन्दा ठूलो कारणमध्ये एक हो — पश्चिमी हावा प्रणाली। जाडोमा न्यूजील्याण्डको वरिपरि सक्रिय हुने वायुमण्डलीय प्रणालीहरूले दक्षिणी महासागरबाट ठुलो मात्रामा चिसो र नमीयुक्त हावा ल्याउँछ। यी हावाहरू देशको पश्चिमी तट हुँदै भित्र पस्छन् र जब उनीहरू पहाडहरूसँग ठोक्किन्छन्, विशेषतः साउदर्न एल्प्स (Southern Alps) सँग, तब ती हावा माथि उठेर चिसिन्छ र ओरोग्राफिक वर्षा गराउँछ। त्यसैले साउथ आइल्यान्डको वेस्ट कोस्ट क्षेत्रमा अत्यधिक वर्षा हुन्छ।
त्यसैगरी, जाडोमा चिसो फ्रन्टहरू बारम्बार देशभर फैलिन्छन्। यी चिसा वायुप्रवाहहरू दक्षिणी समुद्रबाट आउँछन् र न्यूजील्याण्डमा प्रवेश गर्दा मौसमी अस्थिरता ल्याउँछन्। यस्तो अवस्थामा आकाश ढुसीने, तापक्रम एक्कासी घट्ने र वर्षा हुने सम्भावना धेरै हुन्छ। यस्तो प्रणालीले उत्तरदेखि दक्षिणसम्म प्रभाव पार्न सक्छ, तर यसको प्रभाव धेरैजसो दक्षिणी र मध्य क्षेत्रहरूमा देखिन्छ।
कहिलेकाहीँ उपोष्णकटिबंधीय न्यूनचापीय प्रणाली (subtropical lows) पनि जाडोमा सक्रिय हुन्छन्, विशेषगरी उत्तर द्वीपतिर। यी प्रणालीहरू वायुमण्डलीय दबाब घटाएर भारी वर्षा गराउँछन्। जब यस्ता प्रणालीहरू आउँछन्, तब अक्ल्याण्ड, नर्थल्याण्ड र बे अफ प्लेन्टी जस्ता क्षेत्रहरूमा अत्यधिक वर्षा, आँधी र पानी जम्ने सम्भावना हुन्छ। यस्ता प्रणालीहरू समुद्रको उच्च तापक्रमसँग पनि सम्बन्धित हुन्छन्।
अन्ततः, न्यूजील्याण्डको विविध भू-आकृति (mountains, hills, valleys) ले वर्षालाई अझ सक्रिय बनाउँछ। समुद्रबाट आउने नमी पहाडी भेगमा अड्किएर वर्षामा परिणत हुन्छ। भिन्न-भिन्न क्षेत्रको भिन्न मौसम प्रवृत्तिका कारण एउटै समयमा केही स्थानहरूमा अत्यधिक वर्षा हुन सक्छ भने केही ठाउँमा सुख्खा पनि हुन सक्छ।
यसरी हेर्दा न्यूजील्याण्डको जाडोयामको वर्षा बहुआयामिक कारणहरूले हुने गर्दछ — भूगोल, समुद्र, हावा प्रणाली र मौसमी चक्रको संयोजनले। यो जलवायु प्रणालीले देशको कृषि, जनजीवन, यातायात र दैनिक जीवनमा ठूलो प्रभाव पार्दछ।
