न्युजिल्याण्डमा यसै वर्ष आम निर्वाचन हुँदैछ । निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा देशका मतदाताहरू कस्तो सरकार चाहन्छन् भन्ने बहस पुनः तीव्र बनेको छ । पछिल्ला वर्षहरूमा देखिएको राजनीतिक उतारचढाव, आर्थिक चुनौती र नेतृत्वप्रतिको असन्तुष्टिले जनमतलाई विभाजित बनाएको छ ।
हाल न्युजिल्याण्डमा नेशनल पार्टी नेतृत्वको गठबन्धन सरकार सत्तामा छ । सन् २०२३ को निर्वाचनपछि प्रधानमन्त्री क्रिस्टोफर लक्सनको नेतृत्वमा नेशनल, ACT र न्यू जिल्याण्ड फर्स्ट मिलेर सरकार बनेको हो । यो सरकार आर्थिक अनुशासन, कर कटौती र कडा कानुन–व्यवस्थामा केन्द्रित नीतिका साथ अघि बढिरहेको छ । तर समयसँगै सरकारप्रतिको जनसमर्थन घट्दो क्रममा देखिएको छ ।
पछिल्ला सर्वेक्षणहरूले सत्तारुढ गठबन्धनप्रति असन्तुष्टि बढ्दै गएको संकेत गरेका छन् । जीवनयापन खर्च, घरभाडा र खाद्यान्नको मूल्यवृद्धि, स्वास्थ्य र शिक्षामा देखिएको दबाबका कारण धेरै नागरिक सरकारको कार्यसम्पादनप्रति सन्तुष्ट देखिँदैनन् । यसै कारण प्रमुख विपक्षी लेबर पार्टीसँग प्रतिस्पर्धा कडा बन्दै गएको छ ।
इतिहास हेर्दा सन् २०१७ देखि २०२३ सम्म लेबर पार्टीले सरकारको नेतृत्व गरेको थियो । जेसिन्डा आर्डर्नको लोकप्रिय नेतृत्व र कोभिड–१९ महामारीको व्यवस्थापनले लेबरलाई व्यापक समर्थन दिलाएको थियो । तर पछिल्ला वर्षहरूमा आर्थिक दबाब र नीति कार्यान्वयनप्रतिको आलोचनाले लेबरको समर्थन पनि कमजोर बनेको अनुभव मतदाताले गरेका छन् ।
न्युजिल्याण्डको मिश्रित सदस्य समानुपातिक (MMP) प्रणालीका कारण यहाँ प्रायः गठबन्धन सरकार बन्ने गर्छ । यसले मतदातालाई एकल पार्टीभन्दा पनि स्थिर र प्रभावकारी गठबन्धनको खोजीमा राखेको छ । धेरै नागरिकले चरम वाम वा चरम दक्षिणभन्दा पनि मध्यमार्गी, व्यवहारिक र सहकार्यमा आधारित सरकार चाहेको संकेत दिइरहेका छन् ।
हाल जनताका मुख्य प्राथमिकता स्पष्ट देखिन्छन् । पहिलो, जीवनयापन खर्च घटाउने र आर्थिक स्थिरता ल्याउने सरकारको अपेक्षा छ । दोस्रो, स्वास्थ्य, शिक्षा र आवास क्षेत्रमा ठोस सुधार चाहिएको छ । तेस्रो, स्पष्ट दृष्टिकोण र भरोसायोग्य नेतृत्वप्रतिको माग बलियो हुँदै गएको छ ।
युवा पुस्ता र पहिलो पटक मत हाल्ने मतदाताबीच ‘नयाँ आवाज’ र फरक राजनीतिक शैलीको चाहना पनि देखिन थालेको छ । साना दल, वातावरणीय मुद्दा, माओरी अधिकार र समावेशी प्रतिनिधित्वप्रति चासो राख्ने समूहको प्रभाव पनि निर्वाचन परिणाममा निर्णायक बन्न सक्ने आँकलन गरिएको छ ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार आगामी निर्वाचनमा कुनै एक पार्टीले स्पष्ट बहुमत ल्याउने सम्भावना कम देखिन्छ । यसले फेरि पनि गठबन्धन सरकारको सम्भावनालाई बलियो बनाएको छ । त्यसैले मतदाताहरू केवल पार्टी होइन, सम्भावित गठबन्धन र त्यसको स्थायित्वप्रति पनि ध्यान दिन थालेका छन् ।
समग्रमा न्युजिल्याण्डवासी अहिले यस्तो सरकार चाहन्छन् जसले आर्थिक राहत दिन सकोस्, सामाजिक एकता कायम राखोस् र स्पष्ट नेतृत्व प्रदान गरोस् । कसले यो विश्वास जित्नेछ भन्ने प्रश्नको उत्तर भने अब आगामी आम निर्वाचनले नै दिनेछ ।
