Click here for DISCLAIMER !!!
यस समाचारमा प्रकाशित केही सामग्री स्वचालित रूपमा अनुवाद गरिएको हो। त्यसैले यसमा केही अशुद्धि वा भाषिक त्रुटिहरू हुन सक्छन्। – सम्पादक
न्युजील्याण्डमा हाल देखिएको अविरल वर्षा र बाढीको अवस्थाले ४२ वर्षअघिको एउटा भयावह प्राकृतिक विपत्तिको स्मरण गराएको छ। सन् १९८४ जनवरी २६ र २७ मा परेको अविरल वर्षाका कारण इनभरकार्गिल र साउथल्याण्डभरि व्यापक बाढी आएको थियो, जसपछि आपतकालीन अवस्था घोषणा गर्नुपरेको थियो। यस ऐतिहासिक बाढीका कारण ५ हजारभन्दा बढी मानिस घर छोड्न बाध्य भएका थिए भने पशुधन र भौतिक संरचनामा ठूलो क्षति पुगेको थियो। यो भयावह विपत्तिको आज ४२ वर्ष पूरा भएको छ।
जनवरी २६ को बिहानै राष्ट्रिय मौसम पूर्वानुमानले साउथल्याण्ड र फियोर्डल्याण्ड क्षेत्रमा १८ घण्टासम्म भारी वर्षा हुने चेतावनी दिएको थियो। बिहानदेखि नै वर्षा सुरु भइसकेको थियो र दिउँसोतिर झन् तीव्र बन्दै गयो। उच्च पहाडी क्षेत्रमा उत्तर–पश्चिमी हावासँगै आएको वर्षाले पहाड र डाँडाकाँडालाई भिजाउँदै नदीका मुहानहरूमा पानीको मात्रा अस्वाभाविक रूपमा बढायो। यही मौसमी प्रणाली दक्षिणी फ्रन्टसँग जुध्दा साउथल्याण्डका तल्लो भू–भागमा अत्यधिक वर्षा भयो।
साँझ ९ बजेसम्म इनभरकार्गिलका सडकहरूमा पानी जम्न थालिसकेको थियो भने रिभर्टन र ब्लफजस्ता नजिकका सहरहरू पनि प्रभावित भए। खोलानाला र नदीहरूले पानी थाम्न नसकेपछि किनार तोड्दै बग्न थाले। बालुवाका बोरा र पम्प प्रयोग गरेर पानी रोक्ने प्रयास भए पनि सफल हुन सकेनन्। पानीको सतह निरन्तर बढ्दै जाँदा घर–घरमा पानी पस्न थाल्यो र आपतकालीन सेवाहरू सक्रिय बनाइयो।
जनवरी २७ को बिहान ४ बजे स्थिति अत्यन्तै गम्भीर बनेपछि इनभरकार्गिलका मेयरले आपतकालीन अवस्था घोषणा गरे। उज्यालो हुँदा सहरका घर, सडक, उद्योग र पसलहरू पानीमुनि देखिन थाले। ओटेपुनी खोलाले इनभरकार्गिल सहरलाई दुई भागमा विभाजनजस्तै बनाएको थियो। ज्वारभाटाको समयमा नदीको पानी समुन्द्रतर्फ निकास नपाउँदा बाढी झन् भयावह बन्यो र आपतकालीन अवस्था सिंगो साउथल्याण्डभर विस्तार गरियो।
शुक्रबार दिउँसो वर्षा रोकिए पनि बाढीको पानी फैलिन रोकिएन। सेना र वायुसेनाका टोलीहरू उद्धारका लागि खटाइए। कतिपय सडक र रेलमार्ग पानीले ढाकिएपछि साउथल्याण्ड देशका अन्य भागसँग सम्पर्कविहीन बन्यो। इनभरकार्गिल विमानस्थलमा तीन मिटरभन्दा गहिरो पानी जमेको थियो र १० वटा साना विमान आंशिक रूपमा डुबेका थिए। हेलिकप्टरमार्फत छतमा शरण लिएका मानिसहरूको उद्धार गरियो, केही गाईबस्तु पनि सुरक्षित स्थानमा सारिए, तर हजारौँ भेडा र गाईबस्तु बाढीमा परेर मरे।
यो अवधिमा इनभरकार्गिलमा १४३ मिलिमिटर वर्षा रेकर्ड गरिएको थियो, जुन जनवरी महिनाको औसत वर्षाभन्दा झन्डै दोब्बर थियो। जनवरी २६ मै ८४.८ मिलिमिटर वर्षा परेर नयाँ कीर्तिमान बनेको थियो। मानवीय ज्यानको क्षति नभए पनि पशुधनमा ठूलो क्षति भयो।
बाढीपछि सरकारले १० लाख डलरको राहत कोष स्थापना गर्यो। पानी घट्न एक हप्ताभन्दा बढी समय लाग्दा धेरै मानिस ढिलो गरी घर फर्किन सके। करिब १,२०० घर बस्न अयोग्य बने भने मर्मत गर्न नसकिने ५,००० टनभन्दा बढी व्यक्तिगत सामान फाल्नुपर्यो। १२,००० भन्दा बढी भेडा, १०० गाई, ३३४ सुँगुर र ७५ हरिण मरे भने १७० किलोमिटर बार र ५२ वटा फार्म पुल नष्ट भए। बीमा दाबीबापत करिब ५५ मिलियन डलर भुक्तानी गरिएको थियो। अन्ततः एक महिनापछि, फेब्रुअरी २७ मा आपतकालीन अवस्था हटाइएको थियो।
साउथल्याण्डले भोगेको त्यो १९८४ को बाढी आज पनि न्युजील्याण्डको इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो प्राकृतिक विपत्तिमध्ये एकका रूपमा स्मरण गरिन्छ, र हालका बाढीका घटनाले त्यही पीडादायी सम्झनालाई फेरि ताजा बनाएको छ।
