न्युजिल्याण्डले चीनसँगको सम्बन्धको विकासलाई ठूलो महत्व दिने

न्युजिल्याण्डले चीनसँगको सम्बन्धको विकासलाई ठूलो महत्व दिने भन्दै न्युजिल्याण्डका प्रधानमन्त्री क्रिस हिपकिन्सले राष्ट्रपति सिसँगको भेटमा भनेका छन्, ‘मैले यस पटक चीनमा एक विशाल आर्थिक र व्यापारिक प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गरेँ जुन अधिक सहयोगका अवसरहरूको खोजी गर्ने र न्युजिल्याण्ड-चीन सम्बन्धलाई नयाँ स्तरमा बढावा दिने आशामा थियो। न्युजिल्याण्ड चीनसँगको कर्मचारी आदानप्रदानलाई मजबुत बनाउन, अर्थतन्त्र र व्यापार, शिक्षा, विज्ञान र प्रविधि र मानविकीका क्षेत्रमा सहयोग विस्तार र गहन बनाउन र दुई देशबीचको स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताको अपग्रेड गरिएको संस्करणलाई संयुक्त रूपमा कार्यान्वयन गर्न इच्छुक छ।’

उनले दुई देशबिचको मतभेदले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई परिभाषित गर्न नहुने भनेका छन्, ‘स्पष्ट आदानप्रदान, पारस्परिक सम्मान र मतभेद बिना सद्भावलाई परिभाषित गर्नुपर्दछ। न्युजिल्याण्ड टापु राष्ट्रहरूको विकासमा सहयोग गर्न चीनसँग सम्पर्क कायम राख्न इच्छुक छ।’

अमेरिकी नेतृत्वको ‘फाइभ आइज अलायन्स’ र ‘एंग्लो-साक्सन राष्ट्र’हरुको सदस्य न्युजिल्याण्डले चीनसँगको सम्बन्ध विकास गर्न चाहनु आफैमा महत्त्वपूर्ण हो। फाइभ आइज अलायन्सका राष्ट्रहरु मध्ये न्युजिल्याण्ड चीनसँगको सम्बन्धलाई अगाडि बढाइरहेको छ। अमेरिका, बेलायत, अष्ट्रेलिया, र क्यानडा पछिको अलायन्स सदस्य न्युजिल्याण्डले २०२२ को अप्रिलमा पूर्ववर्ती सरकारको पालामा दुई देशबिचको स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताको प्रोटोकललाई अपग्रेड गरेका थिए।

त्यस्तै, चीन भ्रमणमा निस्कुनु अगाडि न्युजिल्याण्डका प्रधानमन्त्री हिप्किन्सले चिनियाँ राष्ट्रपति सि प्रति अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले गरेको टिप्पणीप्रति असहमति व्यक्त गरेका थिए। ‘चीन सरकारको रुप चिनियाँ जनताको विषय’ भएको भन्दै अमेरिकी नेतृत्वको टिप्पणीलाई उत्तेजक भएको बताएका थिए। उनको यो टिप्पणीले न्युजिल्याण्ड चीनसँगको सम्बन्धमा स्वाधिन नीति अंगिकार गर्दै आएको देखाउँछ।