न्युजिल्याण्डका लागि भारतकी उच्चायुक्त नीता भूषण आफ्नो कार्यकाल पूरा गरी पदबाट विदा हुने भएकी छन्। सन् २०२२ देखि वेलिङ्टनस्थित भारतीय उच्चायोगमा कार्यरत भूषणले आफ्नो जिम्मेवारी सफलतापूर्वक सम्हाल्दै दुई देशबीचको कूटनीतिक, व्यापारिक तथा सांस्कृतिक सम्बन्ध सुदृढ बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन्।
कार्यकाल समापनको अवसरमा उनले न्युजिल्याण्डका विभिन्न उच्च सरकारी अधिकारीहरूसँग विदाई भेटघाट गरेकी छन्। साथै, यहाँस्थित भारतीय समुदाय र विभिन्न संघ–संस्थाले पनि उनको सम्मानमा विदाई कार्यक्रम आयोजना गरेका छन्। विदाईको क्रममा उनले न्युजिल्याण्डका प्रधानमन्त्री Christopher Luxon, विदेशमन्त्री Winston Peters लगायत अन्य वरिष्ठ राजनीतिक नेताहरूसँग शिष्टाचार भेटघाट गरेकी छन्।
यसैबीच, भारत सरकारले न्युजिल्याण्डका लागि नयाँ उच्चायुक्तको रूपमा मुआनपुई सियावी लाई नियुक्त गरेको जनाएको छ। उनी छिट्टै वेलिङ्टन आइपुग्ने र औपचारिक रूपमा पदभार ग्रहण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
उच्चायुक्त भूषणको कार्यकालमा शिक्षा, प्रविधि, पर्यटन तथा जनस्तरको सम्बन्ध विस्तारमा उल्लेखनीय प्रगति भएको मानिन्छ। अब नयाँ नेतृत्वसँगै भारत–न्युजिल्याण्ड सम्बन्ध थप सुदृढ हुने अपेक्षा गरिएको छ।
को हुन् नीता भूषण ?
भारतको कूटनीतिक सेवामा सन् १९९४ मा प्रवेश गरेकी नीता भूषण एक अनुभवी क्यारियर कूटनीतिज्ञ हुन्। उनले जापान, बंगलादेश, जर्मनी, संयुक्त अरब इमिरेट्स (UAE) र संयुक्त राज्य अमेरिका (U.S.) लगायतका विभिन्न मुलुकहरूमा महत्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हालेकी छन्।
भारतको विदेश मन्त्रालय (Headquarters) मा उनले अन्डर सेक्रेटरी/डेस्क अफिसर (जापान तथा कोरिया), डेभलपमेन्ट पार्टनरशिप एड्मिनिस्ट्रेसनमा निर्देशक तथा संसद तथा समन्वय हेर्ने संयुक्त सचिवको रूपमा काम गरिन्। सन् २००९ देखि २०१३ सम्म उनी अर्थ मन्त्रालयअन्तर्गत आर्थिक मामिला विभागमा निर्देशकको रूपमा कार्यरत रहँदै युरोपसँगको द्विपक्षीय सम्बन्ध सम्हालेकी थिइन्।
उनी राष्ट्रिय रक्षा कलेज (National Defence College) मा विदेशी सेवाबाट संकाय सदस्य (Faculty) का रूपमा समेत आबद्ध भइन्। शैक्षिक रूपमा उनले दिल्ली पब्लिक स्कूल, आर.के. पुरमबाट अध्ययन गरेकी हुन्। उनले University of Delhi अन्तर्गत हिन्दू कलेजबाट अर्थशास्त्र (अनर्स) अध्ययन गरेकी छन्। साथै University of Madras बाट एम.फिल. उपाधि हासिल गरेकी छन्। उनको अनुसन्धान शीर्षक थियो — “WTO: Glorious Past, Turbulent Present and Uncertain Future”।
न्युजिल्याण्डका लागि भारतीय उच्चायुक्तको जिम्मेवारी सम्हाल्नुअघि उनी केन्द्रीय युरोप हेर्ने अतिरिक्त सचिव (Additional Secretary – Central Europe) थिइन्।
व्यक्तिगत जीवनमा उनी भारतको विदेश मन्त्रालयका कूटनीतिज्ञ अनुराग भूषणसँग विवाहित छिन्। उनका एक छोरा र एक छोरी छन्।
दीर्घ अनुभव, शैक्षिक पृष्ठभूमि र बहुआयामिक कूटनीतिक यात्राका कारण नीता भूषण भारतीय विदेश सेवाकी एक प्रभावशाली व्यक्तित्वका रूपमा चिनिन्छिन्।
